Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu
 

Go Back   Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu > Kültür - Sanat > Kültür - Sanat - Tarih > Çağdaş Türk Dünya Tarihi
facebook bağlan


Osmanlı Devleti' nin Çöküş Dönemi

Çağdaş Türk Dünya Tarihi kategorisinde açılmış olan Osmanlı Devleti' nin Çöküş Dönemi konusu , Osmanlı Devleti nin Çöküş Dönemi Bu yüzyılda Osmanlı mevcut sorunların yanısıra Fransız ihtilalinden kaynaklanan milliyetçilik hareketlerinin etkisinde kaldı ve azınlıkların bağımsızlık için ayaklanarak ayrılma eğilimleriyle uğraşmak zorunda kaldı. Sonuçta pek ...


Yeni Konu aç  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 30.08.2014, 01:53   #1 (permalink)
Aktif Üye
Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
yank Osmanlı Devleti' nin Çöküş Dönemi



Osmanlı Devleti nin Çöküş Dönemi

Bu yüzyılda Osmanlı mevcut sorunların yanısıra Fransız ihtilalinden kaynaklanan milliyetçilik hareketlerinin etkisinde kaldı ve azınlıkların bağımsızlık için ayaklanarak ayrılma eğilimleriyle uğraşmak zorunda kaldı. Sonuçta pek çok azınlık bağımsızlığını ilan etti.

Bu Yüzyılda Diğer Devletlerin Osmanlıya Karşı Tutumları

RUSYA: Milliyetçilik hareketlerini destekleyerek Balkanlarda panislavizm politikası güttü. Amacı; Osmanlı devletini aciz duruma düşürerek kendi ekonomik çıkarlarını ön plana çıkarmaktı.

FRANSA: Milliyetçilik hareketlerini destekleyerek İngilterenin sömürgelerine giden yolları kesmek için Mısırdaki aktivitelerini arttırdı.

İNGİLTERE: Rusya ve Fransanın Osmanlı devletini parçalama politikalarını, sömürgeleri ve Rusyanın büyümesi açısından tehlikeli gördüğü için Osmanlıya destek vermiştir. Ayrıca Osmanlıdan sağladığı çıkarlarını da devam ettirmeye çalışmıştır. Bu nedenle 1838de Osmanlılarla Balta Limanı ticaret anlaşması imzalamıştır. Kırım Savaşında Osmanlıları maddi olarak desteklemiştir. Mısır Valisi Kavalah Mehmet Ali Paşanın isyanmı bastırarak Egedeki Yunan devletinin varlığını savunmuştur. Ancak bir müddet sonra Almanyanın birliğini sağlayarak güçlenmesi üzerine politikasını değiştirmiş, boğazlar konusunda Rusyayı desteklemiştir.

AVUSTURYA: Avusturya Balkanlarda Rusyanın izlediği panislavizm politikasını tehlikeli görerek karşı politika olarak pangermenizmi savundu.

VENEDİK: Daha önce kaybettiği yerleri geri almak istiyordu.

OSMANLI-RUS SAVAŞLARI (1806-1812)

Rusyanın Balkanlarda izlediği politika ile birlikte Eflak, Boğdan Beylerini kışkırtması ve Sırp isyanına destek vermesi üzerine Osmanlı bu durumu kabul etmeyerek, Rus yanlısı Eflak, Boğdan Beylerini görevden almış ve Karadenizi Rus ticaret gemilerine kapatmıştır. Fransa savaşa Osmanlının yanında başlamasına rağmen iki yüzlü bir politikayla Ruslarla anlaşınca Osmanlı 1812 Bükreş Antlaşmasını imzalamak zorunda kaldı. Bu anlaşmayla ilk kez bir azınlık Osmanlıdan ayrıcalık elde etti. Sırplara ilk imtiyazın verildiği bu anlaşmayla Bağımsız Sırbistanın temelleri atılmıştır.

MİLLİYETÇİLİK HAREKETLERİ SIRP İSYANI (1804-1878)

Sırplar uzun süren Osmanlı Rus savaşlarının topraklarında olması, milliyetçilik hareketlerinden etkilenmeleri, Osmanlı maliyesinin içinde bulunduğu durumdan dolayı vergilerin ağırlaştırılması, merkezden atanan tımar ağalarının adaletsiz tutumları üzerine;

İlk isyanı 1804 yılında çıkardılar. Ancak bastırıldı.

1812de çıkardıkları 2 isyanda ayrıcalıklı bir prens haline geldiler. (Bükreş anlaşmasıyla imtiyaz aldılar.)

1829 Edirne anlaşmasıyla özerklik elde ettiler.

1878 Berlin anlaşmasıyla bağımsızlıklarına kavuştular.

YUNAN İSYANI (1829 EDİRNE ANLAŞMASI)

Yunanlıların eski Bizansı yaşatmak idealiyle kurdukları Etniki Eterya Cemiyetinin çalışmaları Rönesansdan sonra Avrupalı devletlerin Yunan kültürüne hayranlığından dolayı Yunanlılara maddi destek sağlaması ve Rusyanın destekleri üzerine ilk isyan Eflakda çıkarıldı. Ancak başarılı olunamadı. Morada çıkarılan isyan desteklendiğinden dolayı başarılı oldu. İngiltere, Fransa ve Rusya Osmanlı devletinden Bağımsız Yunan devletini tanımasını istedi ve Mora isyanını bastırması konusunda Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşayı görevlendirdi. Navarinde Osmanlı donanması yakıldı. Bu olaydan sonra her 3 devlet de Osmanlıdaki elçiliklerini geri çekti. (Moranm güçlü bir valinin eline geçmesi işlerine gelmiyordu) Fransızlar Yunan sorunu çözümlenene kadar Morayı işgal ettiler. Ruslar Osmanlı devletine savaşa açtı. Yapılan Edirne Anlaşmasıyla;

Yunanistan bağımsızlığını kazandı.

Sırbistan, Eflak ve Boğdana özerklik verildi.

Rus ticaret gemilerinin boğazlardan geçişi serbest bırakıldı.

Doğuda ve Tunada bazı kaleler Ruslara verildi.

Osmanlı devleti savaş tazminatı ödedi.

Küçük Kaynarca anlaşmasından sonra imzalanan en ağır koşullu anlaşmadır. İlk kez bir azınlık bu anlaşmayla bağımsızlığını kazanmış oldu. Ve ilk kez kendi bünyesindeki 3 azınlığa özerklik tanımak zorunda kaldı.

KAVALALI MEHMET PAŞA İSYANI

II. Mahmut Osmanlı-Rus savaşı sırasında Mehmet Ali Paşadan kuvvet almıştı. Ancak Mehmet Ali Paşa padişahın onayım almadan askerlerini savaştan çekti. Mısır Valisi olduktan sonra Mısıra sahiplenerek kendi krallığını kurmaya çalıştı. Mora isyanını bastırması koşuluyla vadedilen valiliği alamayınca yerine Girit ve Suriye valiliğini istedi. Verilmeyince isyan etti. Suriyeyi ele geçirerek Konyada Osmanlı ordusunu yenince II. Mahmut Ruslardan yardım istedi. Böyle bir durumda İngiltere-Fransa Akdenizdeki çıkarlarını tehlikede görerek durumu bir Avrupa sorunu haline getirdi. Ve Mehmet Ali Paşaya baskı yaparak 1833 Kütahya Antlaşmasını imzaladılar. Mehmet Ali Paşa Suriye ve Girit valiliklerini, oğlu İbrahim Paşa Cidde ve Adana valiliklerini aldı.

HÜNKAR İSKELESİ ANTLAŞMASI (1833)

Osmanlı devleti Mehmet Ali Paşanın isyan çıkaracağından endişe duyuyordu. Bu konuda İngiltere ve Fransayada güvenemiyordu. Bu yüzden Ruslarla; 8 yıl sürecek olan Hünkar İskelesi Antlaşmasını imzaladılar. Buna göre 2 taraf da herhangi bir savaş ihtimalinde birbirlerine yardımda bulunacaktı. Osmanlı saldırıya uğradığı takdirde Ruslar masrafları Osmanlıdan olmak üzere asker gönderecekti. Ruslar bir saldırıya uğradıklarında Osmanlı sadece boğazları kapatacaktı. Hünkar İskelesi Anlaşması Boğazlar sorununu başlatan antlaşmadır. Bu anlaşmayla Rusların Karadenizde güvenliği artmıştır. Ancak bir müddet sonra Mehmet Ali Paşa aldığı yerlerden memnun olmayarak tekrar savaş hazırlığına girişti. Rusların Boğazlar konusunda sağladığı avantajlardan dolayı rahatsızlık duyan İngiltere ve Fransada Mehmet Ali Paşayı kışkırttı. 1839da yapılan Nizip Savaşında Osmanlı yenilgiye uğratıldı. Ve bu arada II. Mahmutun ölümüyle yerine oğlu Abdülmecit başa geçti.

LONDRA SÖZLEŞMESİ (1840)

Osmanlı Devletinin Nizipte yenilmesi üzerine Rusların Hünkar İskelesi Anlaşmasından istifade edip İstanbula geleceğinden endişe duyan Avrupa devletleri Mısır sorununu bir Avrupa sorunu haline getirmiştir. İngilterenin girişimiyle Avusturya, Rusya, Prusya ve Osmanlı delegeleri bir araya gelerek 1840 Londra Mukavelenamesi imzalanmıştır. Buna göre;

Suriye, Girit ve Adana Valilikleri Osmanlı yönetimine bırakılmıştır.

Mısır Hukuk bakımından Osmanlı devletine bağlanmış. Yönetimi Mehmet Ali Paşa ve oğullarına bırakılmıştır.

Mısır Osmanlı devletine yıllık vergi ödemeyi kabul etmiştir.

Fransa tarafından desteklenen Mehmet Ali Paşa anlaşmaya itiraz etmişse de İngiliz ve Osmanlı kuvvetleri tarafından Mısır kuşatılınca Mehmet Ali Paşa anlaşmayı kabul etmek zorunda kalmıştır.

Londra Anlaşması (Boğazlar Sorununun Çözümlenmesi 1841) Hünkar İskelesi Anlaşmasının sona ermesi üzerine Avrupalı devletler Rusyanın Osmanlıya yeni bir anlaşma imzalatmak suretiyle boğazlara inmesini engellemek için Osmanlı, Rusya, Avusturya, Prusya, Fransa ve İngiliz delegelerinin katılımıyla yapılan konferans sonucu anlaşma imzalanmış ve boğazlarla ilgili;

Boğaz Osmanlı devletinin egemenliğinde olacak.

Barış döneminde boğazlardan hiçbir savaş gemisi geçmeyecekti şeklinde kararlar alınmıştır.

Anlaşmayla Osmanlı boğazlardaki egemenliğine kavuşmuş ancak bu durum Avrupa devletlerinin çıkarlarına yaramıştır. Ruslar ise Boğazlar ve Doğu Akdeniz de egemenlik kuramamıştır.

KIRIM SAVAŞI (1853-1856)

Hünkar İskelesiyle Osmanlıdan elde ettiği ayrıcalıkları kaybeden Rusya 1848 ihtilalleri sonucunda Avrupada çıkan karışıklıklardan faydalanmak üzere İngiltereye Osmanlı topraklarını paylaşmak için öneride bulunmuştur. Ancak Osmanlı Devletindeki çıkarlarını sürdürmek isteyen İngilizler Rusyanın güçlenmesinden çekinerek bu öneriyi reddetti. Bu arada Rusya Küçük Kaynarcayla elde ettiği ayrıcalıkları genişleterek Ortodoksların Katolikler karşısında etkisini arttırmayı amaçlayarak kutsal yerler sorunu ortaya atıp, Hünkar İskelesi Anlaşmasını yenilemek için İstanbula elçi gönderdi. Osmanlı tarafından önerileri kabul edilmeyen Rusya Osmanlıya savaş açarak bütün Hıristiyanları da savaşa davet etti. Osmanlı devleti ilk defa Kırım Harbine borç para alarak çıkmıştır.

Rusların Eflak ve Boğdanı işgal etmesi, Kafkasyaya saldırarak Sinopta Osmanlı donanmasını yakması üzerine (Sinop Katliamı) Avrupalı devletleri harekete geçirmiş İngiltere, Fransa ve Piomonte (Sardunya Krallığı) Osmanlıyla birlikte Ruslara savaş açtılar. Sonuçda Rusya yenildi. Ve 1856 Paris Anlaşması imzalandı. Parisde imzalanan anlaşmaya; İngiltere, Fransa, Avusturya, Piomonte, Rusya, Osmanlı katılmıştır.

Osmanlı devleti bir Avrupa devleti sayılacak ve Avrupa hukukundan yararlanacaktı. Bu arada Osmanlının toprak bütünlüğü Avrupalı devletlerin güvencesi altına alınacaktı.

Savaşta alınan yerler geri verilecek Beserabya sınırı düzeltilecek ve Rusya tarafından bir parça arazi Boğdan Beyliğine verilecekti.

Eflak, Boğdan özerk yönetime sahip olacak ve bu durum Avrupalı devletlerin kefaletine bırakılacaktır.

İstanbul ve Çanakkale boğazları 1841 Londra Anlaşmasına göre yönetilecekti.

Karadeniz tarafsız olacak Osmanlı ve Rusya Karadenizde savaş gemisi ve tersane bulunduramayacaktı. (Karadeniz diğer devletlerin ticaret gemilerine açık olacaktı.)

Tuna da ticaret gemileri serbestçe dolaşacak, bu durum anlaşmayı imzalayan devletlerin oluşturduğu bir komisyon tarafından denetlenecekti.

1856 Islahat Fermanı Avrupalı devletler tarafından dikkate alınarak fermana göre yapılacak olan ıslahat uygulamalarına Avrupalı devletler karışmayacaktı.

Önemi:

Osmanlı devletinin galip devlet olarak imzaladığı son anlaşmadır.

Osmanlı devleti ilk kez Avrupa devleti sayılarak, Avrupa hukukundan yararlanmıştır.

Osmanlı devleti topraklarını Avrupa devletlerinin garantörlüğüne bırakarak, güçsüzlüğünü kabul etmiş oldu.

Rusyanın Osmanlıların üzerindeki emelleri bir müddet de olsa engellenebildi.

Osmanlı devleti Kırım Savaşında ilk kez dışardan borç para almış. Aldığı borçların faizini bile ödeyemeyince 1881de Duyun-u Umumiye kurulmuştur.

77-78 OSMANLI-RUS SAVAŞI (93 HARBİ)

Avrupadaki siyasi dengenin bozulması üzerine Balkanlarda Panislavizm hareketlerini artıran Rusya Karadenizin tarafsızlığını tanımadığını ilan ederek Paris Antlaşmasına tepki gösterdi. Bunun üzerine Avrupalı devletler savaş çıkmasın diye İstanbul Konferansını topladılar ve;

Sırbistan ve Karadağdan Türk askerlerinin çekilmesine,

Doğu ve Batı Bulgaristan adıyla 2 ayrı eyaletin kurulmasına,

Bosna Hersekle birlikte bu 2 eyalete özerklik verilmesine karar kıldılar.

Osmanlı bu durumu kabul etmeyince İngilterenin girişimleriyle Londrada yeni bir konferans düzenlendi, sonuçta bu da kabul edilmeyince Rusya Osmanlıya savaş açtı. Rusların Doğuda Kars, Ardahan, Erzurum, Batıda; Plevnede Gazi Osman Paşayı yenerek Edirneyi almaları üzerine Ayastefanos (Yeşilköy) anlaşması imzalanmıştır.

Ege denizine kadar uzanan büyük bir Bulgaristan krallığının kurulmasına

Bosna ve Herseke özerklik verilmesine

Sırbistan, Eflak, Boğdan ve Karadağın bağımsız olmasına

Kars, Ardahan, Batum ve Doğu Beyazıtm Ruslara verilmesi

Rumların ve Ermenilerin yaşadığı yerlerde ıslahat yapılmasına karar verilmiştir.

Ancak bu durum Rusların Akdenize inmesini gerçekleştireceğinden İngiltere ve Avusturyanın çıkarlarına ters düşmüş, Almanyanın desteğini sağlayarak anlaşmaya itiraz etmişlerdir. Sonuçta Rusya yeni bir savaşı göze alamadığından 1878 Berlin Anlaşması imzalanmıştır. Böylelikle Ayastefenos anlaşması yürürlüğe konulmayan bir anlaşma olarak tarihe geçmiştir.

Bulgaristan krallığı 3 kısıma ayrılarak Makedonya Osmanlı Devletine bırakılmış, Doğu Rumeli eyaletine özerklik verilmiş, Asıl Bulgaristan ise Osmanlı Devletine vergi veren bir prenslik haline getirmiştir.

Bosna Hersek Osmanlı devletine verilmiş ancak yönetimi geçici olarak Avusturyaya bırakılmıştır.

Sırbistan, Romanya (Eflak, Boğdan) ve Karadağ tam bağımsız devlet haline gelmiştir.

Kars, Ardahan ve Batum Ruslara, Doğu Beyazıt ise Osmanlı Devletine verildi.

Teselya Bölgesinin Yunanistana ait olduğu kabul edildi.

Anadolu ve Rumelide Rum ve Ermenilerin yaşadıkları bölgede ıslahatların yapılmasına karar verilmiştir.

Rusyaya savaş tazminatı ödenmiştir.

Önemi

Çok sayıda azınlık bağımsızlık kazanmıştır.

Osmanlı devleti için Almanyaya yaklaşma süreci başlamıştır.

İngiltere, Avusturya ve Almanya Ayastefenosta kurulan büyük Bulgaristan krallığını parçalayarak Rusların Akdenize inmesini engellemişlerdir.

Ermeni ayaklanmaları başlamıştır.

Osmanlı Devleti için dağılma dönemi başlamıştır.

Dağılma Döneminde;

1878de İngiltere Kıbrısa yerleşti. (I. Dünya Savaşı sırasında resmen işgal etti.)

1881de Fransızlar Tunusu işgal etti.

1882de İngilizler Mısırı işgal etti.

1885de Doğu Rumeli Bulgaristana bağlandı.

1897de Yunanistan Giriti topraklarına kattı. Ancak Balkan Savaşları neticesinde Atina Antlaşmasıyla tamamen alabildi.

1908de Bulgaristan Krallığı bağımsızlığını ilan etti.

1908de Avusturya Bosna Herseki kendisine bağladığını açıkladı.

19 YY. ISLAHAT HAREKETLERİ

II. MAHMUT DEVRİ

III. Selimin tahtan indirilmesinden sonra onu yeniden başa geçirmek için İstanbula gelen Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa II. Mahmutun başa geçmesinde etkili oldu ve II. Mahmutun yapacağı ıslahatlarda sorun yaratmamaları için Anadolu ve Rumeli ayanları İstanbula çağrılarak 1808 Sened-i İtifak imzalandı. Böylelikle ayanlık yasallaşmış oldu. Bu durum devlet otoritesinin sarsılmasına ve merkezi yönetimin parçalanmasına neden oldu.

Islahatları

Divan kaldırılmış. Sadrazam ve Şeyhülislamın elinde toplanan yetkiler nazırlıklara (Bakanlıklara) bırakılmıştır,

Sadrazam başvekil adını almış, sadrazam başkanlığında Meclis-i Hass-ı Vükela adıyla bir hükümet oluşturuldu.

Devlet memurlarının rütbe ve nişan uygulamasına geçilerek bu konuda aksaklıklarda yargılanabilmeleri için Dar-üş Şüray-ı Bab-ı Ali kurulmuştur.

Sekban-ı Cedid ve Eşkinci Ocağı adıyla 2 ordu kuruldu. (Alemdar Mustafa Paşa)

1826da Yeniçeri Ocağı kaldırıldı. (Vakay-ı Hayriye) Asakiri Mansurei Muhâmmediye kuruldu.

İlköğretim zorunlu hale getirildi.

Takvimi Vekayi adlı ilk resmi gazete çıkarıldı.

Rüştiye, Harbiye, Tıbbiye, Bando okulları açıldı.

İlk kez Avrupaya öğrenci gönderildi.

Mısır ve Arabistan dışında kalan bölgelerde askeri amaçla ilk nüfus sayımı yapıldı.

Memurlara fes, ceket, pantolon giyme zorunluluğu getirildi.

Posta örgütü kuruldu. Pasaport ve karantina usulleri düzenlenmiş, polis örgütünün temeli atılmıştır.

Yerli malı kullanımı teşvik edilmiştir.

Tımar ve zeamet usulleri kaldırıldı.

Müsadere usulü kaldırıldı.

Osmanlı uyruğunda bulunanlar arasında din ve mezhep ayrımı yapılmama kararı alındı.

Danışma meclisi niteliğinde Meclis-i Valay-ı Ahkam-ı Adliye adlı bir meclis oluşturuldu.

Ticareti kolaylaştırmak için tüccarlara gümrük kolaylıkları getirilerek tasarrufa gidildi

BaDe isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Yukarı'daki Konuyu Aşağıdaki Sosyal Ağlarda Paylaşabilirsiniz.


(Tümünü Görüntüle Konuyu Görüntüleyen Üyeler: 1
BaDe
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Açma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Forum hakkında Kullanılan sistem hakkında
Forumaski paylaşım sitesidir.Bu nedenle yazılı, görsel ve diğer materyaller sitemize kayıtlı üyelerimiz tarafından kontrol edilmeksizin eklenmektedir.Bu nedenden ötürü doğabilecek yasal sorumluluklar yazan kullanıcılara aittir.Sitemiz hak sahiplerinin şikayetleri doğrultusunda yazılı, görsel ve diğer materyalleri 48 saat içerisinde sitemizden kaldırmaktadır. Bildirimlerinizi bu linkten bize yapabilirsiniz.

Telif Hakları vBulletin® Copyright ©2000 - 2016, ve Jelsoft Enterprises Ltd.'e Aittir.
SEO by vBSEO 3.6.0 PL2 ©2011, Crawlability, Inc.

Saat: 06:19