Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu
 

Go Back   Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu > Eğitim - Öğretim > KPSS
facebook bağlan


Kpss Öğrenme Psikolojisi Edimsel Koşullanma II

KPSS kategorisinde açılmış olan Kpss Öğrenme Psikolojisi Edimsel Koşullanma II konusu , Kpss Öğrenme Psikolojisi Edimsel Koşullanma II Kuramın Genel Tanımı İnsanlar çevrelerinden karmaşık birçok uyarıcı almaktadır. Bu uyarıcılara karşı organizma değişik tepkilerde bulunur. İşte bu tepkisel davranışları uyarıcılar meydana getirir. Bunun ...


Yeni Konu aç  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 20.02.2014, 13:59   #1 (permalink)

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Kpss Öğrenme Psikolojisi Edimsel Koşullanma II



Kpss Öğrenme Psikolojisi Edimsel Koşullanma II

Kuramın Genel Tanımı

İnsanlar çevrelerinden karmaşık birçok uyarıcı almaktadır. Bu uyarıcılara karşı organizma değişik tepkilerde bulunur. İşte bu tepkisel davranışları uyarıcılar meydana getirir.

Bunun yanı sıra organizmanın kendiliğinden ortaya koyduğu davranışlarda edimsel (operant) davranışlardır.

Bu bağlamda şu yargıya varmak doğru olacaktır; iki tür koşullanma vardır.

a) Tepkisel Koşullanma

b) Edimsel Koşullanma

Tepkisel Koşullanma

Önceleri etkisiz olan bazı uyarıcıların sonraları organizmada bazı tepkileri uyandırmaya başlamasıdır.

Edimsel Koşullanma

B.F. Skinner tarafından geliştirilen bir diğer öğrenme yolu da edimsel koşullanmadır. Edimsel koşullamada uyarıcı, yapılan tepkinin sonucunda ortaya çıkmaktadır. Edimsel koşullanmada önemli olan nokta; davranış ve onun sonuçlarıdır. Bir davranışın sık olarak ortaya çıkmasında, davranışın sonucu önemlidir.

Bütün bu bilgiler ışığında; Organizmayı, ödüle götüren veya cezadan kurtaran bir tepkinin öğrenilmesine ya da bir davranışın pekiştireçle kuvvetlendirilmesine Edimsel Koşullanma denir.

Kuramın Kapsamı / Uygulamaları

Edimsel davranış bilinen bir uyarıcı tarafından oluşturulmaz. Organizma tarafından ortaya konur. Edim, herhangi bir ihtiyaç durumunda organizmanın kendiliğinden ortaya koyduğu davranıştır. Edimsel davranış kendiliğinden ortaya çıkar ve sonuçları tarafından kontrol edilir. Edimsel koşullanma özellikle çocuk eğitiminde sınıfta disiplinin sağlanmasında psikomotor ve duyuşsal davranışların kazanılmasında önemli rol oynar.

Kuramın İlkeleri

Hergenhahn’a (1988) göre edimsel koşullanmanın iki temel ilkesi vardır;

1. Pekiştirici uyarıcının izlediği tepkiler tekrarlanma eğilimindedir.

2. Pekiştirici uyarıcılar, edimsel davranışların meydana gelme oranını yada olasılığını artırır.

Edimsel koşullanmada önemli olan davranış ve onun sonuçlarıdır. Organizma pekiştirilen davranışları daha sık gösterirken, pekiştirilmeyen davranışlardan vazgeçmeye başlar.

PEKİŞTİREÇ

Pekiştireç kavramını, bir davranışı kuvvetlendiren yada zayıflatan uyarıcılar olarak tanımlayabiliriz. Pekiştireçler olumlu ve olumsuz pekiştireç olabilir.Olumsuz pekiştireç geri çekildiği zaman olumlu pekiştireç, pekiştireç olur. Genellikle pekiştireçler olumlu davranış kazandırmak içindir kullanılmaktadır.

Olumlu Pekiştireç

Bir davranış, organizmanın hoşuna gidecek bir uyarıcının doğrudan verilmesi ile pekiştiriliyorsa, olumlu pekiştireçtir ( Aydın, 2001). Soruya doğru cevap veren öğrenciye aferin denmesi, başının okşanması, artı puan verilmesi gibi. Bu uyarıcılar da birincil ve ikincil olumlu pekiştireler olarak ikiye ayrılmaktadır. Yiyecek, su, cinsellik gibi organizmayı doğal olarak pekiştiren ve canlının yaşamı ile ilgili olan pekiştireçler birincil olumlu pekiştireçlerdir. Herhangi nötr bir uyarıcının olumlu birincil pekiştireçle ilişkilendirilmesiyle olumlu pekiştireç özelliği kazanan uyarıcılar da ikincil olumlu pekiştireçlerdir.

Olumsuz Pekiştireç

Organizma hoş olmayan bir durumdan kurtarılarak da davranış pekiştirilebilir. Bu tür pekiştireçler de olumsuz pekiştireçtir. Rahatsız edici seslerden kurtulma, elektrik şokundan kurtulma, parasızlık ve başarısızlık gibi.Organizmaya zarar veren, yaşamı tehdit eden uyarıcılar birincil olumsuz pekiştireçken, herhangi bir nötr uyarıcının birincil olumsuz pekiştireçle ilişkilendirmesiyle pekiştireç özelliği kazanan uyarıcılar da ikincil olumsuz pekiştireçtir. Ödül olumlu, ceza ise olumsuz pekiştireçtir. Her ikisi de davranış kazandırmada önemli rol oynar.

Olumsuz pekiştireç ile ceza karıştrılmamalıdır. Çünkü

“- Olumsuz pekiştireç olumlu davranışı ortaya çıkarmak için kullanılır

- Olumsuz pekiştireç geri çekildiğinde olumlu davranış ortaya çıkar

- Olumsuz pekiştireç geri çekilmediğinde cezaya dönüşür.”

Organizma için olumsuz bir durum yaratan uyarıcılara ceza denir. Ceza da iki türlüdür

1-Ceza olumsuz davranışın arkasından hemen verilir. Çocuğun yaptığı bir davranışta dövülmesi, azarlanması gibi

2-Ortamdaki olumlu uyarıcı, ortamdan çekilir, organizma için olumsuz durum yaratılır. Televizyon izlemeyi yasaklama, sevgiyi esirgeme, tenefüse çıkarmama gibi.

Ceza, etkili olmakla beraber, her zaman başarılı sonuçlar vermez. Ceza ne yapılması gererktiğini değilde sadece ne yapılmaması gerektiğini belirttiği için tartışılmaktadır. Bunun yanında istenmeyen ortaya koyabilir (Lefrancois, 1982).

Skinner’ın cezaya alternatif önerileri şunlardır.

1.İstenmeyen davranışa neden olan ortamı değiştirme (Salondaki kırılabilecek eşyaların kaldırılması)

2.İstemedik davranışı usanıncaya kadar yaptırınız (Örneğin şeker yememesini istiyorsanız, bıkıncaya kadar şeker yediriniz

3.Çocuğunuz gelişim dönemiyle ilgili bir davranış gösteriyorsa sabırlı olunuz.

4.Olumlu davranış gösterdiğinde hemen pekiştiriniz, istenmedik davranış gösterdiğinde görmezlikten geliniz.

5.Cezaya alternatif en etkili süreç sönmedir. İstenmeyen davranış pekiştirilmezse zamanla sönme meydana gelir.(İstediğini elde etmek için ağlayan bir çocuğu bu davranışından vazgeçirmek için ağladığı sürece istekleri yapılmamalı, ağlamadan söylediği istekleri yerine getirilmelidir.

Ataman, verilen pekiştireçlerin niteliği, sıklığı ve zamanlamasının önemine dikkat çekmekte bunun öğrenilecek davranışa ve öğrencinin davranışlarına göre değişiklik gösterebileceğini ifade etmektedir.

Sönme

Pekiştirici uyarıcının kaldırılmasıyla davranış sıklığında bir azalma ve en sonunda edim düzeyine inme görülür. Sönme başladığında davranış hemen ortadan kalkmaz, kısa süreli bir artma görülür. Pekiştirilmeyen davranış giderek azalır bu olaya sönme diyoruz. Örneğin, öğretmen sık sık karın ağrısı şikâyetinde bulunan öğrencisini eve göndermektedir. Öğrencinin bu davranışı eve gönderilerek pekiştirilmezse yani pekiştireç ortadan kalıdrılırsa davranış sönmeye başlar. Önceleri karın ağrıları daha çok şiddetlenir pekişrilmezse zamanla yok olur.

PEKİŞTİRME TARİFELERİ

Zaman açısından pekiştirme, sürekli ve aralıklı olmak üzere iki şekilde yapılabilir. Sürekli pekiştirme, istenen davranışın her yapılışında pekiştirilmeyi, aralıklı pekiştirme ise ara sıra pekiştirilmeyi gerektirir. Yapılan araştırmalar aralıklı pekiştirmenin, süreli pekiştirmeye oranla daha etkili olduğunu göstermektedir. Çünkü her olumlu davranış pekiştirildiğinde, pekiştirme olağan hale geleceğinden, davranışların ara sıra pekiştirilmesi insan psikolojisine daha uygundur ( Aydın, 2001).

Sabit Zaman Aralıklı Pekiştirme

Belirli bir zaman diliminden sonra verilen pekişiteçtir. Maaşlar, günlük yevmiyeler, tenefüsler gibi

Değişken Zaman Aralıklı Pekiştirme

Sürpriz niteliği taşıyan, beklenmedik zamanlarda verilen pekiştirmelerdir. Öğretmenlerin başarıyı pekiştirmek için yüksek puan vermesi gibi.

Sabit Oran aralıklı Pekiştirme

Kaç davranıştan sonra pekiştireç verileceği bellidir. İşçilere ürettikleri parça başına ücret ödenmesi buna örnektir.

Değişken Oran Aralıklı Pekiştirme

Kaç doğru davranışa pekiştireç verileceği belli değildir. Öğretmenin önce üç problemi doğru cevaplandıranı ödüllendirip daha sonra beş problemi doğru çözeni ödüllendirmesi gibi.

Davranış değiştirmede kullanılan bir diğer yöntem de simgesel pekiştirmedir. Bu yöntemde çocuğun temel ihtiyaçlarını karşılamak yerine yıldız, puan, oyuncak, para gibi simgesel ögeler verilir.

Pekiştireçlerin Etkili Bir Biçimde Kullanılması İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

1. Pekiştireç doğru davranıştan hemen sonra verilmelidir. Sınıfta söz almadan konuşan bir öğrenci söz alarak konuştuğu zaman alkışlanarak hemen bu davranışı pekiştirilmelidir.

2. Birey hangi davranışı için pekiştireç aldığını fark etmelidir. Hatta bu davranışı açıkça ifade edilmelidir

3. Pekiştireç verildiğinde öğrenciyi etkileyen diğer uyarıcılar da göz önünde bulundurulmalıdır. Derste sıkılan bir öğrenciyi gürültü yapıyor diye sınıftan attığımızda onu cezakandırmak yerine pekiştirmiş oluruz.

4. Pekiştireç verilecek birey iyi tanınmalıdır. Çünkü bir birey için çok iyi bir pekiştireç bir başka birey için pekiştireç olmayabilir. Top oynamayı seven bir öğrenci için bu iyi bir pekiştireçtir. Ancak top oynamayı sevmeyen bir öğrenci için pekiştireç niteliği taşımaz.


__________________



Jade isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Yukarı'daki Konuyu Aşağıdaki Sosyal Ağlarda Paylaşabilirsiniz.


(Tümünü Görüntüle Konuyu Görüntüleyen Üyeler: 2
Jade, zenep
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Açma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Forum hakkında Kullanılan sistem hakkında
Forumaski paylaşım sitesidir.Bu nedenle yazılı, görsel ve diğer materyaller sitemize kayıtlı üyelerimiz tarafından kontrol edilmeksizin eklenmektedir.Bu nedenden ötürü doğabilecek yasal sorumluluklar yazan kullanıcılara aittir.Sitemiz hak sahiplerinin şikayetleri doğrultusunda yazılı, görsel ve diğer materyalleri 48 saat içerisinde sitemizden kaldırmaktadır. Bildirimlerinizi bu linkten bize yapabilirsiniz.

Telif Hakları vBulletin® Copyright ©2000 - 2016, ve Jelsoft Enterprises Ltd.'e Aittir.
SEO by vBSEO 3.6.0 PL2 ©2011, Crawlability, Inc.

Saat: 05:28