Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu
 

Go Back   Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu > Eğitim - Öğretim > Dersler > Tarih - İnkılap Tarihi
facebook bağlan


Osmanlı Toprak Hukuku

Tarih - İnkılap Tarihi kategorisinde açılmış olan Osmanlı Toprak Hukuku konusu , Osmanlı Toprak Hukuku Osmanlı Devleti zamanında beş türlü toprak vardı: 1. Milletin mülkü olan topraklar olup pek azı haraçlı pek çoğu öşürlüydü. Mülk olan toprak dört kısımdı. Birincisi; köy şehir ...


Yeni Konu aç  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 28.12.2013, 17:45   #1 (permalink)
Bjk Polat Doruk Bjk

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Osmanlı Toprak Hukuku





Osmanlı Toprak Hukuku

Osmanlı Devleti zamanında beş türlü toprak vardı:
1. Milletin mülkü olan topraklar olup pek azı haraçlı pek çoğu öşürlüydü. Mülk olan toprak dört kısımdı. Birincisi; köy şehir içindeki arsalar veya köy yanında olup yarım dönümü geçmeyen ve öşürlü veya haraçlı olan yerlerdi. İkincisi halifenin izniyle millete satılan ve mahsulünden öşür verilen mîrî tarla ve çayırlardı. Üçüncüsü öşürlü dördüncüsü haraçlı topraklar olup bunlar yarım dönümden büyük tarlalardı.

Bu dört çeşit toprağı sahibi satabilirdi. Vasiyet edebilirdi ve vârislerine ferâiz bilgisine göre taksim olunurdu. Halbuki mîrî toprakları peşin para verip tapuyla kullanan kimseler ölürse bu toprakların parasından borcu ödenmez. Vasiyet edemez. Vârislerin malı olamaz. Bu topraklar kurban nisabına katılmaz. Satılmaz. Yalnız izinle para karşılığı başkasına devir olunabilir. Mîrî toprağı kiralayan kimse her şey ekebilir veya kirayla başkasına ektirir. Üç sene boş bırakılan toprak başkasına verilir. Kiracı mîrî toprağa ağaç asma gibi şeyleri izinsiz dikemez. İzinsiz bina da yapamaz. Meyyit gömülmez. Mîrî toprak tapuyla kiralamış olanın mülkü olamaz. Bu kimseler kiracıdırlar. Bu kimse vefat edince toprağın vârisine kiraya verilmesi âdet olmuştur. Bu vârisin şer’i hakkı olmayıp devletçe yapılan bir ihsandır.

2. Vakıf topraklar olup öşürlüydü.

3. Umuma terk edilen meydanlar çayır ve benzerleriydi.

4. Beytülmal'in ve hiç kimsenin olmayan dağlar ormanlar gibi yerler olup buraları işletip mahsul alan Müslüman öşür verirdi.

5. Mîrî topraklar. Memleketin çoğu böyle olup kiraya verilirdi. Sonraları çoğu millete satıldı. Öşürlü toprak oldu.

Dirlik sistemi: Mîrî topraklar Osmanlı Devleti döneminde oldukça ilgi çekici bir sistemle işletilmiştir. Dirlik sistemi denilen bu usul şöyle doğmuştur:

İslâmiyet'in doğuşundan beri fethedilen arazinin rekâbesi (mülkiyeti) Devlet Hazinesine “Beytülmâle” kalıyordu. Hükümet bu arazinin sadece kullanılmasını fertlere bırakabiliyordu. Osmanlı Hükümeti toprakların fertler aracılığıyla işletilmesini “dirlik sistemi” ile hâlletmiştir. Bu şekilde teşekkül eden dirlikler beş kısımdı:

1. Hâs: Senelik hasılatı 100.000 akçeden fazla olan dirlik. Padişaha mensup büyük zevatla vezirlere ve beylerbeylerine ait olurdu. Her hâs sahibi her 5000 akçe için bir cebeli yani savaşa hazır mücehhez (teçhizatlı) asker çıkarmakla mükellefti.

2. Zeâmet: Hasılatı 20.000’den 100.000 akçeye kadar olan dirlik. Her 5000 akçe için bir cebeli çıkarmakla mükellefti.

3. Timar: Hasılatı 3000 akçeden 20.000 akçeye kadar olan dirlik. İlk 3000 akçe müstesna her 3000 akçe için bir cebeli yetiştirmekle mükellefti.

4. Yurtluk: Tersane mensuplarının yahut bir kalenin muhafızlarının veya bir kasaba veya şehir memurlarının açıklarını karşılamak için verilen dirliklerdi. Sahibinin iki veya daha çok bölgenin öşrünü tahsil yetkisi vardı.

5. Ocaklık: Asıl itibariyle yurtluktan farklı olmayıp ocaklık sahibi öşür vergisi yanında gümrük gibi bazı resim ve vergilerin de toplanmasına yetkiliydi.

Gerek yurtluk ve gerekse ocaklık verilmesi hudutları muhafaza ve bilhassa âni savaşta ordu gelinceye kadar mücadele veya asıl ordu yetişince ona iltihak ederek onunla beraber nihaî zafere kadar harbe iştirakten ibaretti.

Dirlik sahiplerinin yetkileri: Dirlik teşkilâtında hak sahiplerine “sâhib-i ard” yani toprak sahibi denirdi. Bunlar o dirliğe dahil olanlardan biri arazisini satacak olursa bu satışta tapu memuru vazifesini görürdü. Sâhib-i ard öşrü kendisine tahsis edilen toprakları reâyânın (bu toprakları ekip biçen halkın) vazifesini yapmadığı zaman hükümdara vekâleten onun elinden alıp başka birisine verebilirdi.

Dirliklerin çöküşü ve ilgâsı: Devlete büyük faydaları olan Dirlik Teşkilâtı Üçüncü Sultan Mehmed Han devrinden itibaren zayıflamaya başladı. Bunun sebebi dirlik sahiplerine normal (asker) yetiştirme külfeti dışında başka mükellefiyetler yüklenmesi olmuştur. Bu çok önemli müessesenin ıslahı yoluna gidilmişse de bir türlü düzeltilemedi. Nihayet 1839 tarihli Tanzimat Fermanı ile bütün dirlikler kaldırıldı. Bu fermanla memur maaşlarının hazineden verileceği ilân olundu ve mevcut dirliklerin sâhib-i arzlarını mağdur etmemek için dirliklerin hasılatı kayd-ı hayat şartıyla onlar lehine gelir olarak maaş şeklinde bağlandı.

Daha sonra 1858 (H. 1274) tarihli “Arazi Kanunu” çıkarılmıştır. Bu kanundan önce Hicrî 892 senesinde hazırlanmış olan “Hüdâvendigâr Livâsı Kanunnâmesi” Hicrî 922 tarihli “Biga Livâsı Kanunu” Hicrî 935’te hazırlanmış olan “Aydın Livâsı Kanunu” ve Hicrî 935 senesinde yürürlüğe konulan “Kütahya Livâsı Kanunu” vardı.

1858 tarihli Arazi Kanunnamesi hazırlanırken 1849 tarihli Ahkâm-ı Mer’iyyeden oldukça istifade edilmiştir. 1858 tarihli Arazi Kanunnâmesi Osmanlı Devleti dönemindeki beş sınıf toprak rejimini aynen almıştır. Bunlar; mülk topraklar mîrî topraklar vakıf topraklar metruk (terkedilmiş) topraklar ve ölü topraklardır.

1858 Arazi Kanunnâmesi’nin yanında daha sonra birçok kanun çıkarılmıştır. Bu kanunlar doğrudan doğruya toprak kanunu sayılmamakla beraber toprak konusuna ilişkin bazı hükümler ihtiva ediyorlardı.

Asi Ruh isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Yukarı'daki Konuyu Aşağıdaki Sosyal Ağlarda Paylaşabilirsiniz.


(Tümünü Görüntüle Konuyu Görüntüleyen Üyeler: 1
Asi Ruh
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Açma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Forum hakkında Kullanılan sistem hakkında
Forumaski paylaşım sitesidir.Bu nedenle yazılı, görsel ve diğer materyaller sitemize kayıtlı üyelerimiz tarafından kontrol edilmeksizin eklenmektedir.Bu nedenden ötürü doğabilecek yasal sorumluluklar yazan kullanıcılara aittir.Sitemiz hak sahiplerinin şikayetleri doğrultusunda yazılı, görsel ve diğer materyalleri 48 saat içerisinde sitemizden kaldırmaktadır. Bildirimlerinizi bu linkten bize yapabilirsiniz.

Telif Hakları vBulletin® Copyright ©2000 - 2016, ve Jelsoft Enterprises Ltd.'e Aittir.
SEO by vBSEO 3.6.0 PL2 ©2011, Crawlability, Inc.

Saat: 21:10