Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu
 

Go Back   Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu > Eğitim - Öğretim > Dersler > Türkçe - Edebiyat
facebook bağlan


Fiiller (Eylemler)

Türkçe - Edebiyat kategorisinde açılmış olan Fiiller (Eylemler) konusu , Kılış, oluş, durum bildiren sözcüklerdir. Kip ve kişi eki alarak çekimlenir. Kazdık: İş - kılış fiili - çekimli fiil Büyüdün: Oluş fiili - çekimli fiil Uyumuşum: Durum fiili - çekimli ...


Yeni Konu aç  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 28.10.2012, 18:03   #1 (permalink)
Root Administrator

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Fiiller (Eylemler)



Kılış, oluş, durum bildiren sözcüklerdir. Kip ve kişi eki alarak çekimlenir.



Kazdık: İş - kılış fiili - çekimli fiil

Büyüdün: Oluş fiili - çekimli fiil

Uyumuşum: Durum fiili - çekimli fiil



Fiilin kişi ve zaman bildirmeden, yalnız eylem anlamı taşıyan ve "-mek (-mak)" ekiyle kullanılan biçimine mastar denir. Mastar, eylemin ad olarak ifadesi anlamına gelir.



gel - mek ("gel-" eyleminin adı)

oku - mak ("oku-" eyleminin adı)

açtır - mak ("açtır-" eyleminin adı)



Eylem cümlelerinde asıl yargıyı yüklenen (yüklem olan) öge, çekimli fiildir:



Günümüzde toplumsal sınıflar arasındaki farklar gittikçe azalıyor.



* Çekimli eylemler, isme ait çekim eklerini alamazlar. Ancak, çoğul eki (-ler, -lar), kişi çekiminde III. çoğul kişi eki olarak kullanılır: Bak - mı - yor - lar



* Eylemsi (fiilimsi)ler; eylem anlamı taşıdıkları, mastar biçiminde söylenebildikleri, hatta çatı ve olumsuzluk özelliği taşıdıkları halde; kip-zaman ve kişi çekimine sahip olmadıkları için eylemlerden ayrılır. Eylemsiler "ad", "sıfat", "zarf" görevi yapan sözcüklerdir; cümlede "özne", "nesne" ve "tümleç" görevi üstlendikleri gibi "ek eylem" alarak "yüklem" de olabilir.



Kalabalık gittikçe artıyor, ben bu kabaran, coşan insan selinde boynumu uzata uzata babamı arıyorum.



Altı çizili sözcükler "artmak, kabarmak, coşmak, uzatmak, aramak" mastarlarıyla gösterilebilmekte olduklarından "eylem" (oluş, kılış) bildirmektedir. Ancak hepsi eylem (çekimli eylem) değildir.



Artıyor (art-ıyor): Artmak, şimdiki zaman, III. tekil kişi, olumlu. Kip-zaman ve kişi çekimine sahiptir, eylemdir. Cümlede yüklem görevindedir.



Kabaran (kabar-an): "Kabar(mak)" eylemi "-an" yapım ekini almıştır. Kip-zaman ve kişi çekimi yoktur. Bu sözcük, "insan seli" tamlamasının sıfatı görevindedir. Çekimli eylem değil, eylemsidir.



Coşan (coş-an): "Coş(mak)" eylemi "-an" yapım ekini alarak sıfat olarak kullanılmıştır. Çekimli eylem değildir. Eylemsidir.



Uzata uzata (uzat-a...): "Uzat(mak)" eylemi "-a" yapım ekini alarak belirteç olmuştur. Kip-zaman ve kişi çekimi yoktur. Eylemsidir, "zarf" (belirteç) görevini yapmaktadır.



Arıyorum (ara-yor-um): "Ara(mak)" eylemi, "-yor" zaman eki ve "-um" I. tekil kişi ekiyle çekimlenmiştir. Cümlede yüklem görevindedir. Çekimli eylemdir.




UYGULAMA: Duygu, düşünce ve hayalleri yazılı veya sözlü olarak edebî bir dille anlatma sanatına edebiyat denir: insan zihninin ürünü olan edebiyat; müzik, resim, mimari, hat, tezhip gibi güzel sanatlardan biridir ve malzemesi dildir. Edebiyat, insanla ilgili her şeyi anlatır.

Bu parçadaki altı çizili sözcüklerden hangileri çekimli eylemdir? Neden?

(Çekimli eylem; mastar eki alabilen, kip-kişi çekimine giren ve kurduğu cümlenin yüklemi olan sözcüktür.)







UYGULAMA:

Dedim dilber yanakların kızarmış

Dedi çiçek taktım gül yarasıdır.

1. Yukarıdaki dizelerde yer alan çekimli eylemleri bulunuz.

2. Yukarıdaki dizelerde kaç tane cümle var; cümleleri yazarak yüklemleri gösteriniz.






FİİLİN NİTELİĞİ



Bildirdiği eylemin niteliğine göre fiilleri üçe ayırarak inceleyebiliriz:



Kılış (İş) Fiilleri: Öznenin, iradesini kullanarak gerçek bir iş yaptığını bildiren fiillerdir. Eylem, genellikle başka bir nesne üzerinde gerçekleşmektedir; yani kılıştan etkilenen bir nesne vardır. Fiil, geçişlidir. oku(mak), yaz(mak), kaz(mak)...



Oluş Fiilleri: Öznenin iradesi dışında, çoğu kez dış etkilerle gerçekleşen; bir durumdan, nitelikten başka bir duruma, niteliğe geçişi ifade eden fiillerdir. Gerçekleşmesi bir sürece bağlıdır. Oluşun, özneden başka varlığı etkilemesi söz konusu değildir. Bu yüzden oluş fiilleri geçişsizdir. büyü(mek), zayıfla(mak), ağar(mak), çürü(mek), sarar(mak), ...



Durum Fiilleri: Kendi istemi (iradesi) ile gerçekleştirse bile, öznenin aktif olmadığı, başka bir nesneyi etkilemeyen, geçişsiz fiillerdir. Genellikle öznenin gözlemlenebilen durumu, görünüşü ve hareketi ile ilgilidir. • dur(mak), yat(mak), sus(mak), uyu(mak), uzan(mak)...




ÖRNEK SORU:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, oluş eylemidir?

A) Şiddet içerikli oyunlar öğreterek çocuklardaki insani değerleri yok ediyoruz.

B) Çalışmalarımızda her gün bir adım daha ilerliyoruz.

C) Son zamanlarda bahçemiz iyice güzelleşti.

D) Bir haftadır gelip yanımızda sessizce oturuyor.

E) Bilgisayarındaki pastalarını tek tek inceledi.

Cevap: C








UYGULAMA: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylem, özne dışında bir varlığın etkilendiğini anlatmaktadır? Bu cümleyi yazınız ve cümlenin eyleminin niteliğini tespit ediniz; eylemi ek - kök ayrımı yaparak inceleyiniz.

* Sınavdaki başarısızlığından dolayı, birkaç günde sararıp soldu.

* Her sabah iki saat kadar egzersiz yapıyordu.

* Sinan Bey birden susunca, herkes ona baktı.

* Ağaçları tam zamanında budamışsınız.

* Nineciğim, son yıllarda sağlığına dikkat etmediğinden iyice zayıfladı.

Alıntı.

__________________
[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL][Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL][Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL][Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL][Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL][Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL][Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL][Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL][Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL][Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL][Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL][Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]
Jaqen isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Yukarı'daki Konuyu Aşağıdaki Sosyal Ağlarda Paylaşabilirsiniz.


(Tümünü Görüntüle Konuyu Görüntüleyen Üyeler: 1
Flora
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Açma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Forum hakkında Kullanılan sistem hakkında
Forumaski paylaşım sitesidir.Bu nedenle yazılı, görsel ve diğer materyaller sitemize kayıtlı üyelerimiz tarafından kontrol edilmeksizin eklenmektedir.Bu nedenden ötürü doğabilecek yasal sorumluluklar yazan kullanıcılara aittir.Sitemiz hak sahiplerinin şikayetleri doğrultusunda yazılı, görsel ve diğer materyalleri 48 saat içerisinde sitemizden kaldırmaktadır. Bildirimlerinizi bu linkten bize yapabilirsiniz.

Telif Hakları vBulletin® Copyright ©2000 - 2016, ve Jelsoft Enterprises Ltd.'e Aittir.
SEO by vBSEO 3.6.0 PL2 ©2011, Crawlability, Inc.

Saat: 14:27