Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu
 

Go Back   Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu > Eğitim - Öğretim > KPSS
facebook bağlan


Kpss Tarih Ders Notları ve Soruları - KPSS Tarih Dersine Nasıl Çalışılır?

KPSS kategorisinde açılmış olan Kpss Tarih Ders Notları ve Soruları - KPSS Tarih Dersine Nasıl Çalışılır? konusu , Ergün YILDIRIM KPSS TARİH DERS NOTLARI Tarih Öğretmeni 32  İslamiyet’i kabul eden ve resmi din olarak ilan eden ilk Türk devleti “Karahanlılar”dır. (840 - 1212)  Orta Asya’da İslamiyet’i ...


Like Tree4Beğeni

Yeni Konu aç  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 01.01.2014, 14:12   #31 (permalink)

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Cevap: Kpss Tarih Ders Notları ve Soruları - KPSS Tarih Dersine Nasıl Çalışılır?



Ergün YILDIRIM
KPSS TARİH DERS NOTLARI Tarih Öğretmeni




32
 İslamiyet’i kabul eden ve resmi din olarak ilan
eden ilk Türk devleti “Karahanlılar”dır. (840 -
1212)
 Orta Asya’da İslamiyet’i kabul eden ilk Türk
devleti Karahanlılar’dır.
 Müslüman Türkler tarafından kurulan ilk Türk
devleti “Tolunoğulları”dır. (868 - 905)
 Karahanlılar, yöneten ve yönetilenleri Türk
olan ilk Türk - İslam devletidir. Bu yüzden
Karahanlılarda, Gazneli ve Selçuklulardaki gibi
Arap - İran etkisi yoktur.
 Türk - İslam Edebiyatı’nın ilk örneği olan,
Yusuf Has Hacib’in yazdığı Kutadgu Bilig
(Mutluluk Veren Bilgi) ve Kaşgarlı
Mahmut’un yazdığı Divan-ı Lügat-it Türk adlı
eserler Karahanlılar Dönemi’nde yazılmıştır ve
Karahanlı hükümdarına sunulmuştur.
 Karahanlılar tarihte ilk defa “askeri hastane”
ve “askeri posta teşkilatını” kurmuşlardır.
 İkta sistemini ilk uygulayan Karahanlılardır
(Askeri ikta sistemini ilk uygulayan ise Büyük
Selçuklulardır.).
 Türk – İslam mimarisinde ilk defa
kervansarayları Karahanlılar inşa etmişlerdir.
 Türk – İslam mimarisinin temelleri
Karahanlılar Dönemi’nde atılmıştır.
 İlk Türkçe siyasetname Yusuf Has Hacib
tarafından yazılan Kutadgu Bilig’dir.
 Karahanlılar dönemi; İslamiyet öncesi Türk
kültüründen Türk – İslam kültürüne geçişin
ilk halkasıdır.
 Mısırda kurulan ilk Türk - İslam Devleti
Tolunoğulları’dır.
 Mısır’da kurulan ikinci Türk - İslam devleti
İhşitler (Akşitler)’dir.
 Hicaz Bölgesi’ne hâkim olan ilk Türk devleti
İhşitler (Akşitler)’dir.
NOT: Tolunoğulları ve İhşitler (Akşitler)’de
yönetici ve askeri kadro genellikle Türklerden
oluşmuş ise de halk Arap ve Berberilerden
oluşmuştur. Bu durum kısa sürede yıkılmalarına
neden olmuştur.

 Afganistan’da kurulmuş ilk Türk devleti
Gazneliler’dir.
 İmparatorluk karakteri taşıyan ilk Türk - İslam
Devleti Gazneliler’dir.
 Abbasi Halifesini Şii Büveyhoğullarına karşı
koruyan ilk Türk - İslam Devleti Gazneliler’dir
(ikinci Türk devleti ise Büyük Selçuklulardır.).
 Gaznelilerin en ünlü hükümdarları Gazneli
Sultan Mahmut’tur (998 - 1030).

NOT: Gazneli Mahmut Türk - İslam Dünyası’nda
Hindistan’a yapmış olduğu ve 25 yıl süren 17
seferiyle tanınmıştır (İslamiyet’i Hindistan’a
yaymış (ilk kez) ve Kast sistemine ilk büyük
darbeyi indirmiştir.).

 Türk tarihinde Sultan ve Padişah ünvanını
kullanan ilk Türk hükümdarı Gazneli
Mahmut’tur.
 Büyük Selçuklularda ilk parayı Tuğrul Bey
bastırmıştır (Altın para – Dinar, Gümüş para –
Dirhem).
 Anadolu’ya yerleşmek amaçlı ilk Türk akınları
Büyük Selçukluları tarafından yapılmıştır (ilk
sefer Çağrı Bey tarafından 1015 – 1021 yıllları
arasında yapılmıştır.).
 Büyük Selçuklular zamanında ilk kez İslam
Dünyası’nın siyasi liderliği ve koruyuculuğu
Türklere geçmiştir.
 1048 Pasinler Savaşı, Büyük Selçukluların
Bizans’a karşı kazandığı ilk büyük zaferdir.
 Pasinler Savaşı ile Bizans’ın direnci kırılmış ve
Türkleri Anadolu’ya olan akınları yoğunluk
kazanmıştır.
 Büyük Selçukluların ilk başkenti Nişabur’dur.
 Büyük Selçuklular ile Bizans arasında yapılan
1071 Malazgirt Savaşı sonucunda Anadolu’nun
kapıları Türklere açılmış, Anadolu’da “Türkiye
Tarihi” başlamış ve ilk Türk Beylikleri
kurulmuştur (Alparslan Dönemi).
 1071 Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’da
kurulan ilk Türk Beylikleri; Danişmentliler,
Saltuklular, Mengücekler, Artuklular ve Çaka
Beyliği’dir.
 İlk İslam minyatür okulu Bağdat’ta Büyük
Selçuklu Devleti zamanında açılmıştır.
 Büyük Selçuklu Devleti, Melikşah Dönemi’nde
en geniş sınırlarına ulaşmış ve en parlak
dönemini yaşamıştır.
 Babür krallarından Şah Cihan eşi Mümtaz
Mahal için Hindistan’ın Agra kentinde “Tac
Mahal” adlı ünlü anıt mezarı yaptırmıştır.
 Moğolları durdurabilen ilk devlet ve dört
savaşta da yenebilen tek devlet Memlükler’dir
(1260 Ayn Calut, 1277 Elbistan, 1282 Humus
ve 1303 Merc-i Suffar savaşları).
 Saltanatla yönetilmeyen tekmdevlet
Memlükler’dir (Memlük sultanları komutanlar
arasından seçimle belirlenirdi.).

__________________



Jade isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Alt 01.01.2014, 14:12   #32 (permalink)

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Cevap: Kpss Tarih Ders Notları ve Soruları - KPSS Tarih Dersine Nasıl Çalışılır?

Ergün YILDIRIM
KPSS TARİH DERS NOTLARI Tarih Öğretmeni




33
ÇIKMIŞ SORULAR

1. Türk - İslam dünyasında pozitif bilimler
aşağıda verilen bilim adamlarından hangisi
ile başlamıştır?
A) Ömer Hayyam
B) Farabi
C) İbn-i Rüşd
D) Uluğ Bey
E) İdris-i Bitlisi
(2002 - KPSS)

2. Türk - İslam devletlerinde köyde yaşayan
reaya ile ilgili olarak;
I. Ürün üzerinden vergi vermesi
II. Elindeki toprağa, işleyebildiği sürece sahip
olması
III. Ölüm halinde erkek evlada miras bırakabilmesi
uygulamalarından hangisi yada hangileri
doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I,II ve III
(1999 - DMS)

3. Karahanlılarda Hassa Ordusu küçük yaşta esir
edilen veya para ile satın alınan gençlerden
oluşturulurdu.
Hassa ordusunun oluşturulma biçiminin
Osmanlılarda aşağıdakilerden hangisinde
temel olduğu savunulabilir?
A) İltizam sistemine
B) Tımar sistemine
C) Devşirme sistemine
D) Eyalet sistemine
E) Merkezi devlet sistemine
(1999 - DMS)

4. Aşağıdaki Türk - İslam devletlerinden
hangisinde, hükümdar din işlerini halifeye
bırakarak devlet işlerini ise tümüyle kendi
üzerine almakla bu eski Türk devlet
geleneğini başlatmıştır?
A) Memlukluüler
B) Osmanlılar
C) Gazneliler
D) Selçuklular
E) Karahanlılar
(1999 - DMS)





5. Türk - İslam devletlerinde reaya;
I. Otlak
II. Yaylak
III. Bahçe
IV. Orman
alanlarından hangilerine sahip olup mülk
edinebilmiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) III ve IV
(1999 - DMS)

6.
I. Bitki motifleri
II. Hayvan figürleri
III. Yazı türleri
Selçuklu mimarisinde yukarıdakilerden
hangileri süsleme amacıyla kullanılmıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I, II ve III
(2003 - KPSS)

7. Aşağıdakilerden hangisi Türk - İslam
devletlerinde görülen toprak yönetimi ile
ilgili bir kavram değildir?
A) İkta
B) Has
C) Zeamet
D) Ulak
E) Yurtluk
(2005 - KPSS)

8. Türk - İslam mimarisinde çeşitli amaçlara
hizmet eden yapı topluluğuna verilen isim
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kümbet
B) Han
C) Medrese
D) Külliye
E) Camii
(1999 - DMS)

__________________



Jade isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Alt 01.01.2014, 14:13   #33 (permalink)

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Cevap: Kpss Tarih Ders Notları ve Soruları - KPSS Tarih Dersine Nasıl Çalışılır?

Ergün YILDIRIM
KPSS TARİH DERS NOTLARI Tarih Öğretmeni




34
9. Türk mimarisinde,
I. Külliye
II. Medrese
III. Kümbet
türü yapılardan hangileri “anıtmezar”
niteliğindedir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I ve III
(2003 - KPSS)

10. İkta nedir?
A) Selçuklularda eyaletlerdeki valilerin askerleri
B) Selçuklularda toprakların vergi gelirlerine göre
bölümlere ayrılması
C) Türk devletlerinde sosyal hayatı düzenleyen
kurallar
D) Türk İslam devletlerinde hukuk sistemi
E) Türk İslam sanatında bir tür
(2006 - KPSS / Ortaöğr.)

11. İslam hukukuna göre, herhangi bir kişinin
mülklerinin veya gelirlerinin bir kısmının
kamu yararı için süresiz olarak kullanılması
sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
A) İltizam
B) Dirlik
C) Vakıf
D) Devşirme
E) Öşür
(2007 - KPSS / Lisans)

12. Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah
Dönemi’nde;
I. Yeni bir mezhep olan Bâtınilerin vezir
Nizamülmük’ü öldürmeleri,
II. Bağdat’ta Nizamiye Medreseleri’nin kurulması,
III. Medreselerde din bilimlerinin yanında pozitif
bilimlerinin de okutulması,
IV. Yeni bir takvimin düzenlenmesi,
gelişmelerinden hangisi sosyal hayatı olumlu
yönde etkilemiştir?
A) Yalnız IV B) I ve II C) I, II ve III
D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV
(2000 – DMS)

13. Aşağıdakilerden hangisi, Türk İslam
Devletlerinde hükümdarlık sembollerinden
biri değildir?
A) Hilat (giysi) B) Asa C) Bayrak (alem)
D) Çetr (saltanat şemsiyesi) E) Ok
(2008 - KPSS/Önlisans)


14. Aşağıdakilerden hangisi, Büyük Selçuklular
Dönemi’ne aittir?
A) Nizamiye Medresesi
B) Karatay Medresesi
C) Çinili Köşk
D) Muradiye Camisi
E) İshak Paşa Sarayı
(2008 - KPSS/Önlisans)

15. Türklerin İslamiyet’e geçmeleriyle
aşağıdakilerden hangisi kültürel
hayatlarında bir sanat kolu oluşturacak
derecede önem kazanmıştır?
A) Hat B) Maden işçiliği
C) Heykel D) Oyma
E) Dokuma
(2009 - KPSS)

CEVAPLAR

1. B 2. E 3. C 4. D 5. C 6. E 7. D 8. D 9. C
10. A 11. C 12. D 13. E 14. A 15. A

TÜRKİYE TARİHİ

ANADOLU’YA YAPILAN İLK TÜRK AKINLARI

 Anadolu’ya ilk Türk akınları, Avrupa Hunları
tarafından yapılmıştır (395 -398).
 Anadolu’ya ikinci Türk akınları ise Sibir
(Sabar) Türkleri tarafından gerçekleştirilmiştir
(516).
 Anadolu’ya üçüncü Türk akınları ise
Abbasilere bağlı Müslüman Türk komutanları
tarafından Bizans’a yönelik yapılmıştır.
 Anadolu’ya yapılan bu akınlar keşif amaçlı
olup yerleşme amacı taşımamaktadır.
Anadolu’yu Türk vatanı haline getirenler ise
Oğuz Türkleridir.
 Anadolu’yu yurt edinmek amacıyla keşif ve
yıpratmaya yönelik akınları başlatan; Büyük
Selçuklu liderlerinden Çağrı Bey’dir (1015 -
1021).
 Çağrı Bey’in bu akınları sonucunda
Anadolu’nun Türklere uygun bir coğrafya
olduğu anlaşılmıştır.
 1040 Dandanakan Savaşı sonrasında
Anadolu’ya düzenlenen akınlar daha da
artmıştır.
 Çağrı Bey’den sonra Büyük Selçuklu
hükümdarı Tuğrul Bey tarafından Selçuklu
prensleri İbrahim Yınal ve Kutalmış
Anadolu’nun fethi için görevlendirilmişlerdir.
Bu amaçla yapılan akınlar Selçuklular ile
Bizans - Gürcü kuvvetlerini karşı karşıya

__________________



Jade isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Alt 01.01.2014, 14:13   #34 (permalink)

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Cevap: Kpss Tarih Ders Notları ve Soruları - KPSS Tarih Dersine Nasıl Çalışılır?

Ergün YILDIRIM
KPSS TARİH DERS NOTLARI Tarih Öğretmeni




35
getirmiştir. İki taraf arasında yapılan 1048
Pasinler Savaşı sonucunda Bizans yenilmiş ve
Türklerin Anadolu’daki etkinliği iyice
artmıştır (Anadolu’da Bizans’la yapılan
ilk savaş).

NOT: Malazgirt’e kadar Anadolu’ya yapılan Türk
akınlarının amacı; keşif ve Bizans’ı yıpratmaya
yöneliktir.

 Türkleri Anadolu’dan atmak isteyen Bizans ile
Selçuklular arasında yapılan 1071 Malazgirt
Savaşı sonucunda Bizans’ın direnci kırılmış ve
Türkler kısa sürede Ege sahillerine kadar
ulaşmayı başarmışlardır.
 Bu zaferin kazanılmasında Bizans ordusundaki
Uz ve Peçenek Türklerinin Selçuklu ordusu
tarafına geçmelerinin etkisi büyüktür.

 1071 Malazgirt Savaşı Sonucunda;

 Türklere Anadolu’nun kapıları açılmıştır.
 Türklerde Anadolu’yu yurt edinme düşüncesi
hâkim olmuştur.
 Türkler Anadolu topraklarına yerleşmeye
başlamışlardır.
 Orta Asya’daki Türk boyları Anadolu’ya
gelmeye başlamışlardır.
 Bizans’ın çağrısıyla Haçlı Seferlerinin
düzenlenmesine neden olmuştur.
 Anadolu’da ilk Türk Beylikleri ortaya çıkmaya
başlamıştır.

 Böylece XI. yüzyılda başlamış olan Türkiye
Tarihi 5 bölüme ayrılarak incelenmektedir;

 I. Beylikler Dönemi
 Anadolu (Türkiye) Selçuklu Dönemi (1077 -
1308)
 II. Beylikler Dönemi
 Osmanlı Devleti Dönemi (1299 - 1922)
 Türkiye Cumhuriyeti Dönemi (1923- )

I. BEYLİKLER DÖNEMİ

 1071 Malazgirt Savaşı’ndan sonra yapılan
antlaşmaya Bizans’ın yeni yönetimi uymayınca
Sultan Alparslan komutanlarına Anadolu’nun
tamamen fethedilmesini ve fethettikleri
yerlerde Büyük Selçuklu Devleti’ne bağlı
beylikler kurmalarını emretmiştir.
 Bu durum Anadolu’nun hızlı bir şekilde
fethedilmesini sağlasa da devletin feodal bir
yapı içerisine girmesine neden olmuştur.
 Selçuklu komutanları fethettikleri topraklarda
devlete bağlı beylik kurmalarına rağmen
Melikşah’ın ölümünden sonra başlayan taht
kavgaları sırasında bağımsızlıklarını ilan
etmişlerdir (1092 - 1117).
 Bu beylikler şunlardır; Danişmentliler,
Saltuklular, Artuklular, Mengücekliler ve Çaka
Beyliği’dir.

1) Saltuklular (1072 - 1202)

 Ebu’l Kasım Saltuk tarafından Erzurum ve
çevresinde kurulmuştur.
 Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliğidir.
 Gürcülere ve Haçlılara karşı başarılı
mücadeleler vermişlerdir.
 Anadolu Selçuklu Sultanı Rükneddin
Süleyman Şah tarafından yıkılmışlardır.

2) Danişmentliler (1080 - 1178)

 Melikşah’ın komutanlarından Danişmentoğlu
Ahmet Gazi tarafından Sivas merkez olmak
üzere kuruldu.
 Kayseri, Tokat ve Amasya’ya kadar sınırlarını
genişletmişlerdir.
 Haçlılar ve Bizans’a karşı mücadele
etmişlerdir. Haçlılarla yapılan savaşları anlatan
“Danişmendname Destanı” günümüze kadar
gelmiştir.
 Kısa sürede Anadolu’daki ilk Türk Beylikleri
içerisinde en güçlüsü haline gelmiştir.
 Anadolu Selçuklu Devleti’nin Anadolu Türk
Birliği’ni sağlama konusundaki en büyük
rakibi olmuştur.
 Anadolu’da ilk medreseyi Niksar’da
kurmuşlardır (Yağıbasan Medreseleri).
 Anadolu da kurulan ilk uç teşkilatıdır.
 Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıçarslan
tarafından yıkılmışlardır.

3) Mengücekliler (1080 - 1228)

 Mengücek Gazi tarafından Erzincan, Kemah
ve Divriği dolaylarında kurulmuştur.
 Bizans ve Gürcülere karşı başarılı savaşlar
yapmışlardır.
 Anadolu Selçuklu sultanı I. Alâeddin Keykubat
tarafından yıkılmışlardır.

4) Artuklular (1102 - 1409)

 Selçuklu komutanlarından Artuk Bey
tarafından Mardin ve çevresinde kurulmuştur.
 Daha sonra Hasankeyf (Diyarbakır), Mardin
ve Harput olmak üzere üç kol halinde
yaşamışlardır.

__________________



Jade isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Alt 01.01.2014, 14:14   #35 (permalink)

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Cevap: Kpss Tarih Ders Notları ve Soruları - KPSS Tarih Dersine Nasıl Çalışılır?

Ergün YILDIRIM
KPSS TARİH DERS NOTLARI Tarih Öğretmeni




36
 Hasankeyf kolu Haçlılarla mücadele etmiştir,
Eyyubiler tarafından yıkılmıştır. Mardin kolu
Haçlılarla mücadele etmiş, Karakoyunlular
tarafından yıkılmıştır. Harput kolu Anadolu
Selçuklu Devleti tarafından yıkılmıştır.
 Anadolu’da ilk köprüleri yapan beyliktir
(Malabadi Köprüsü).

5) Çaka Beyliği (1081 - 1093)

 Çaka Bey tarafından İzmir’de kurulmuştur.
 İlk denizci Türk beyliğidir. Çaka Bey de ilk
Türk denizcisidir.
 Türk Deniz Kuvvetleri’nin kuruluş tarihi Çaka
Beyliği ile başlar.
 Türk Tarihi’nde denizcilik faaliyetlerinin bu
kadar geç başlamasının nedeni; Türklerin daha
önce denize kıyı coğrafyalarda egemenlik
kuramamış olmalarıdır.
 Çaka Bey kurduğu donanma ile Bizans ile
mücadele etmiş ancak Bizans’ın kışkırtmaları
sonucu Anadolu Selçuklu Sultanı I. Kılıç
Arslan tarafından öldürülmüştür, toprakları da
Bizans’ın eline geçmiştir.
 Türk - İslam Tarihi’nde İstanbul’u kuşatan
ilk Türk hükümdarı Çaka Bey’dir.
 Batı Anadolu’da ilk Türk hâkimiyeti bu
beylikle başlamış ve 12 yıl sürmüştür. Çaka
Beyliği’nin yıkılışı Türk denizciliğinin
gelişmesini 150 yıl geciktirmiştir.

NOT: Bu dönemde bu beyliklerden başka
Anadolu’da Ahlat ve çevresinde Sökmenliler
(Ahlatşahlar), Bitlis ve Erzen’de Dilmaçoğulları,
Diyarbakır’da İnaloğulları (Yınaloğulları),
Harput’ta Çubukoğulları, Denizli ve Ladik
dolaylarında İnançoğulları ile Efes ve çevresinde
Tanrıvermişoğulları adlı beylikler de kurulmuştur.

ÖRNEK SORU
Türk denizciliğinin Anadolu Selçuklu
Dönemi’ne kadar gelişmemesinde başlıca etken
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Devletin egemenlik anlayışı
B) Ülke topraklarının coğrafi konumu
C) Komşularının güçlü olması
D) Devletin ekonomik yapısı
E) Sınırlarının geniş olması
(1999/DMS)
Cevap: B






ÖRNEK SORU
Anadolu Selçuklu Dönemi’nde yaşamış ilk Türk
denizcisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Artuk Bey B) Çağrı Bey C) Tutuş
D) Süleymanşah E) Çaka Bey
(2003/KPSS)
Cevap: E

 I. Beylikler Dönemi Eserleri

 Saltuklular Dönemi Eserleri

 Erzurum Kale Camii
 Erzurum Ulu Camii
 Erzurum Tepsi Minare (Saat Kulesi)
 Erzurum (Tercan) Mama Hatun Kervansarayı
ve Kümbeti
 Erzurum Emir Saltuk Kümbeti (Anadolu’nun
en eski anıtsal mezar yapısıdır.)

 Mengücekliler Dönemi Eserleri

 Divriği (Sivas) Ulu Camii (Hat işlemeleriyle
ünlü bir eserdir.).
 Divriği Külliyesi
 Divriği Sitte Melik Kümbeti
 Divriği Turan Melik Darüşşifası
 Divriği Kale Camii
 Kemah Sultan Melik Kümbeti
 Kayıtbay Camii

 Artuklular Dönemi Eserleri

 Diyarbakır Artuklu Sarayı
 Silvan (Meyyafarkin) Ulu Camii
 Mardin Ulu Camii
 Harput Ulu Camii
 Mardin - Dunaysır (Kızıltepe) Ulu Camii
 Urfa Ulu Camii
 Malabadi Köprüsü

ÖRNEK SORU
Batman yakınındaki Hasankeyf’te
aşağıdakilerden hangisine ait eserler
bulunmaktadır?
A) Artukoğulları
B) Germiyanoğulları
C) Karamanoğulları
D) Candaroğulları
E) Aydınoğulları
(2006/KPSS Lisans)
Cevap: A

__________________



Jade isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Alt 01.01.2014, 14:14   #36 (permalink)

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Cevap: Kpss Tarih Ders Notları ve Soruları - KPSS Tarih Dersine Nasıl Çalışılır?

Ergün YILDIRIM
KPSS TARİH DERS NOTLARI Tarih Öğretmeni




37
 Danişmentliler Dönemi Eserleri

 Tokat ve Niksar Yağıbasan Medreseleri
(Anadolu’daki ilk medrese)
 Niksar Ulu Camii
 Kayseri Ulu Camii
 Kayseri Gülük Camii
 Kayseri Melik Danişment Gazi Kümbeti
 Emir Gazi Kümbeti
 Amasya Fethiye Camii

İlk Türk Beylikleri’nin Ortak Özellikleri

 Malazgirt Savaşı sonrası Alparslan’ın fetih
politikası sonucunda kurulmuşlardır.
 Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması
sürecini hızlandırmışlardır.
 Fetihleri arttırmışlar ve yer isimlerini
Türkçeleştirmişlerdir.
 Anadolu’ya kalıcı kültür ve sanat eserleri
bırakmışlardır.
 Bir kısmı Haçlılara karşı başarılı mücadeleler
vermiştir.
 Anadolu Selçuklu Devleti tarafından Anadolu
Türk Siyasi Birliği’ni sağlamak amacıyla
yıkılmışlardır.

KÜLTÜR VE MEDENİYET

Devlet Yönetimi

 Anadolu Selçuklu Devleti’nin devlet yönetimi,
temelde Büyük Selçuklular ile aynıdır.
 Beylikler ise, Selçukluları taklit ederek daha
küçük ölçülerde de olsa kurumlarını
oluşturmuşlardır.
 Daha önceki Türk devletlerinde de görüldüğü
üzere, “Devlet hükümdar ailesinin
(Hanedanın) ortak malıdır” anlayışı hâkimdi.
Bu anlayış sık sık taht kavgalarına neden
olmuştur.
 Ancak Anadolu Selçukluları, Anadolu
coğrafyasının bir bütün olması sayesinde
merkeziyetçi bir yönetim anlayışı oluşturmaya
çalışmışlardır.
 Şehzadeler (melikler), çeşitli bölgelerde
atabeylerin denetiminde eğitilir ve yöneticilik
yaparlardı. Amaç meliklerin yönetim tecrübesi
kazanmasını sağlamaktı.
 Büyük Selçuklularda görülen, Meliklerin
(Şehzadelerin) kendi adlarına para bastırma,
ordu kurma ve savaş açma gibi yetkileri
Anadolu Selçukluları’nda kısıtlanmıştır.
Bunun nedeni merkezi otoriteyi korumaktır.
 Anadolu Selçuklularında sultanlar, güçlerinin
büyüklüğünü yansıtması için Keykubat,
Keyhüsrev, Keykavus gibi eski İran
hükümdarlarının adlarını lakap olarak
kullanmışlardır.
 Hükümdarlar “Sultan” ünvanını taşıyordu.
Bunun yanında Rükneddin, Keykubat,
Sultan-ı Azam, Sultan-ı Galip, Emir’ül
Müminin, İzzeddin, İmameddin, Alaaddin,
Gıyaseddin ünvanlarını da kullanmışlardır.
 Hükümdarlık sembolleri; Unvan ve lakaplar,
para (sikke), tuğra, sancak, nevbet (bando -
davul), otağ, saray, taht, taç, hutbe, tuğ, sikke
(para), yüzük v.s.’dir.
 Ayrıca hükümdarlar Abbasi halifesinden
menşur (onay) alırlardı.
 Anadolu Selçuklu Devleti’nde hükümdarların
yetkileri sınırsız değildi (töre ve din kurallarına
uymak zorundaydı.).
 Devlet işleri Divan-ı Saltanat adı verilen
Büyük Divan’da (Divan-ı Ali) görüşülmüştür.
Bu divan hükümdar ya da “vezir”
başkanlığında toplanır ve güvenliğinden
“Emir-i Şemşir” sorumluydu. Divana; İnşa,
arz, işraf, istifa divanlarının başkanları katılma
hakkına sahiptiler.

 Büyük Divana bağlı olarak;

 Hükümdar başkentte olmadığı zaman devlet
işlerinin naiblerce (naib-i sultan - vekil)
yürütüldüğü Niyabet-i Saltanat Divanı,
 Mali işlere bakan Divan-ı İstivfa,
 Yönetimle ilgili işleri denetleyen Divan-ı İşraf,
 İç ve dış yazışmaları düzenleyen; hükümdarın
nişan ve tuğrasını çeken Divan-ı Tuğra,
 Askeri işlerin görüşüldüğü Divan-ı Arız
bulunmaktaydı.

 Divan-ı Ali üyeleri şunlardı;

 Vezir: Hükümdarlardan sonra gelen en yetkili
kişiydi.
 Naib: Hükümdar başkentte olmadığı
zamanlarda devlet işlerine vekâlet ederdi.
 Pervaneci: Arazi defterlerini tutar, iktaların
dağıtımını yapardı. Ayrıca devletin istihbarat
teşkilatından sorumludur.
 Müstevfi: Mali işlerden sorumludur.
 Tuğracı - Münşi: Yazışmaları yürütür, sultanın
emir ve fermanlarına tuğra çekerdi.
 Müşrif: İdari ve mali teftiş yapardı.
 Emir-i Arız: Ordunun maaş ve ihtiyaçlarına
bakardı.

 Adalet işlerinden Emir-i Dad sorumludur.
Soruşturma ve tutuklamalara bakardı.

__________________



Jade isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Alt 01.01.2014, 14:14   #37 (permalink)

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Cevap: Kpss Tarih Ders Notları ve Soruları - KPSS Tarih Dersine Nasıl Çalışılır?

Ergün YILDIRIM
KPSS TARİH DERS NOTLARI Tarih Öğretmeni




38
Kararlarında bağımsız olabilmesi için Divan-ı
Ali’ye dahil edilmemiştir. (Adalet Bakanı).
 Anadolu Selçuklularında Divan-ı Saltanat’tan
başka Meşveret Meclisi de bulunurdu. Bu
mecliste, hükümdar olacak kişilerin
belirlenmesinden, devletin iç ve dış
politikalarına kadar pek çok konu görüşülürdü.

Ülke Yönetimi

 Ülke bazı idari bölümlere ayrılmıştı;

 Meliklerin Yönettiği Eyaletler: Yanlarına
tecrübeli bir devlet adamı (Atabey) verilerek
gönderilirlerdi. Doğrudan hükümdara
bağlıydılar.

 Divan’a Bağlı Eyaletler: Divan tarafından
görevlendirilen yüksek rütbeli komutanlar
tarafından yönetilirlerdi. Bunlara Emir-i
Sipehsalar (Subaşı) denilirdi.

 Uç Eyaletleri: Bizans sınırında bulunan bu
eyaletleri, merkeze bağlı kalmak şartıyla
Türkmen Beyleri yönetirdi.

 Bunların dışında şehirlerde güvenlik işlerinden
sorumlu askeri yöneticiler olan Subaşılar ve
adalet işlerinden sorumlu Kadılar
bulunmaktaydı.
 Ayrıca yönetim alanında askeri vali olan Şıhne
(önemli şehir merkezlerinde bulunurdu),
belediye işlerine bakan Muhtesip adlı
görevliler de şehirlerde görev yapardı.
 Beyliklerde ise hükümdarın temsilcisi olan iki
yetkili bulunurdu. “Mirliva” adlı kişiler siyasi,
“Kadı” ise yargı alanında yetkiliydi.

Ordu ve Donanma

 Ordu 3 bölümden oluşurdu;

 Guleman-ı Saray (Hassa Ordusu): Devşirme
usulüne göre oluşturulan merkez ordusudur.
Devletten üç ayda bir maaş alırlardı (Kapıkulu
Teşkilatı). Bu bölümdeki askerler Gulamhane
denilen kışlalarda yetiştiriliyorlardı.

 İkta Askerleri (Tımarlı Sipahiler): Ordunun
en kalabalık bölümünü oluştururlardı.
Tamamen Türklerden oluşan bu askerlerin
hepsi süvariydi. Devletten maaş almazlar,
bütün ihtiyaçları ikta sahiplerince karşılanırdı.

 Türkmenler ve Yardımcı Kuvvetler: Uç
bölgelerinde (sınırlarda) daima savaşa hazır
durumda olan Türkmen aşiretleri ile bağlı
beylik ve devletlerden gelen askerlerden
oluşturulurdu.

 Ayrıca savaş zamanlarında ihtiyaç olursa,
geçici olarak ücretli asker de (Fecr-i Has)
toplanırdı.
 Ordunun başkomutanı Sultandır. O olmadığı
zamanlarda başkomutanlığı Vezir veya
Beylerbeyi (Emir’ül-Ümera) üstlenirdi.
 Diğer ordu komutanlarına subaşı (sipehsalar,
serleşker) denirdi.
 Türkiye Selçukluları donanmaya önem
vermişlerdir. Antalya, Alanya, Sinop ve
Samsun’da tersaneler inşa edilmiş ve
donanmalar kurulmuştu.
 Donanma komutanlarına “Reis’ül-Bahr” veya
“Melikü’s-Sevahil” denirdi (Deniz Kuvvetleri
Komutanı).

NOT: Anadolu beyliklerinin ordu teşkilatında
Selçuklu askeri teşkilatının etkisi görülmekteydi.
Ancak Dulkadiroğulları ve Ramazanoğulları
Beyliklerinde diğerlerinden farklı olarak
Memlüklerin etkisi görülmekteydi.

ÖRNEK SORU
Aşağıdaki Türk devletlerinden hangisi
donanmaya önem vermiş ve tersaneler
kurmuştur?
A) Büyük Selçuklular
B) Anadolu Selçukluları
C) Karahanlılar
D) Gazneliler
E) Harzemşahlar
(2010-KPSS Önlisans)
Cevap: B

Toprak Sistemi

 Toprak, devletin malı olup (Miri Arazi),
kullanma hakkı halka aitti. Kullanılış amacına
göre toprak, dört bölüme ayrılmıştır;

 Has Arazi: Geliri hükümdara ait topraklardı.
 Dirlik (İkta) Arazi: Ordu mensupları ve devlet
memurlarına hizmet ve maaş karşılığı olarak
verilen arazilerdi.
 Mülk Arazi: Üstün hizmetleri görülen devlet
adamlarına verilirdi. Bu toprağa sahip olanlar
tam bir tasarruf hakkına sahipti. Devredebilir,
satabilir veya miras bırakabilirdi.
 Vakıf Arazi: Geliri hayır hizmetleri ve ilmi
kuruluşların masraflarına ayrılmış arazilerdi.
Vakıf arazisinin gelir ve giderlerini düzenleyen
kişiye “Mütevelli” adı verilirdi.

__________________



Jade isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Alt 01.01.2014, 14:14   #38 (permalink)

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Cevap: Kpss Tarih Ders Notları ve Soruları - KPSS Tarih Dersine Nasıl Çalışılır?

Ergün YILDIRIM
KPSS TARİH DERS NOTLARI Tarih Öğretmeni




39
Hukuk

 Adli teşkilat bütün beyliklerde ve Anadolu
Selçuklu Devletinde “Şer’i” ve “Örfi” olarak
ikiye ayrılmıştır.
 Kadılar Şer’i davalara bakardı ve başlarında
Kadi’l-Kudat (Kadılar Kadısı) yer alırdı
(Konya’da bulunurdu).
 Örfi hukuktan Emir-i Dad sorumluydu.
Toplumun huzur ve asayişini bozan ve
kanunlara uymayanların davalarına bakardı. Bu
kurum aynı zamanda “Adalet Bakanlığı”
niteliğindeydi.
 Emir-i Dad, gerektiğinde devlet ileri gelenlerini
(vezir ve divan üyelerini) de yargılayabilirdi.
 Askeri davalarla Kazasker (Kadıasker / Kadıy-
ı Leşker) ilgilenirdi.
 Divan-ı Mezalim adlı yüksek mahkemeye
Sultan başkanlık eder ve ağır siyasi suçlara
bakardı.

Ekonomi

 Ekonomik uğraşları tarım, hayvancılık, zanaat,
dokumacılık, dericilik, madencilik, sanayi ve
ticaretten oluşan ülke ekonomisinde en çok
ticaret belirleyici olmuştur.
 Zanaatkârlar, aralarında dayanışmayı sağlamak
için Ahilik teşkilatını kurmuşlardır. Her esnaf
kendi mesleğiyle ilgili esnaf loncasına üye
olmuştur.
 Ahi teşkilatının temelleri 12. yy'da Abbasiler
zamanında düzenlenen “fütüvvet” teşkilatına
kadar uzanır. Anadolu Ahiliğinin kurucusu Ahi
Evran'dır (Osmanlı’daki adı “Lonca”dır.).
 Ahi teşkilatının görevleri; aynı meslekten olan
üyeler arasında dayanışmayı sağlamak, üyeleri
eğitmek, üretimde kalite ve standardı
yükseltmek ve denetlemek, sosyal adaleti
sağlamak, Narh sistemiyle fiyatları kontrol
altında tutmak, devletle esnaf arasındaki
ilişkileri düzenlemektir.

NOT: Ahilik teşkilatının vergi toplamak ve
esnaflar arasındaki davalara bakmak gibi
görevleri yoktur. Ayrıca gayrimüslimler bu
teşkilata üye olamazlardı.

ÖRNEK SORU
Aşağıdakilerden hangisi Ahi topluluğu olarak
örgütlenmiştir?
A) Esnaf B) Kadı C) Müderris
D) Sipahi E) Melik
(1999/DMS)
Cevap: A

ÖRNEK SORU
Anadolu Selçuklu Devleti’nde şehirlerin
ekonomik hayatında önemli yere sahip olan
teşkilatlanma aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ayanlar B) Ahiler C) Ulema
D) Memurlar E) Kapıkulu Askerleri
(1999/DMS)
Cevap: B

 Ticareti geliştirmek devletin temel politikası
haline gelmişti. Bu dönemde Anadolu
uluslararası bir ticaret merkezi olmuştu.
 En çok ticaret yapılan ülkeler Bizans, İran,
Venedik, Ceneviz ve Arap ülkeleriydi. Çeşitli
tarım ürünleri ile birlikte, yün, tiftik, ipek, halı,
kilim ve deri satılırdı. Ayrıca koyun, sığır, at
gibi hayvanlar ve şap, tuz, demir, bakır ve
gümüş gibi maddeler alınır ve satılırdı.

 Anadolu Selçukluları ticareti geliştirmek için;

 Anadolu’nun çeşitli yerlerine kervan yolları
açmışlardır.
 Tüccarların ücretsiz olarak konaklayabilmeleri
için ticaret yolları üzerinde kervansaraylar
yapmışlardır.
 Yabancılardan düşük gümrük vergisi
almışlardır.
 Tüccarların mallarına devlet garantisi
koymuşlardır (Sigorta sistemi).
 Ticari amaçlı fetihler yapmışlardır (Sinop,
Antalya, Suğdak, Alanya’nın fethi gibi).
 Çeşitli devletlerle ticaret antlaşmaları
imzalamışlardır.
 Yabancı tüccarları Antalya, Konya, Kayseri ve
Sivas gibi şehirlere; Türk tüccarları ise
gayrimüslim memleketlerine
yerleştirmişlerdir.

 Ayrıca Müslüman çiftçilerden alınan Öşür,
Hıristiyan çiftçilerden alınan Haraç,
gayrimüslim erkeklerden alınan Cizye, Ağnam
(hayvan vergisi), Bac (pazar yeri vergisi),
liman, gümrük, maden, tuzla, orman gelirleri,
ganimet ve hediyeler de devletin önemli gelir
kaynakları arasındaydı.
 Anadolu Selçuklu’da iki türlü hazine vardır;
Hazine-i Amire (Devlet hazinesi), Hazine-i
Hassa (Hükümdarın şahsına ait hazine).
 Türkler Anadolu'ya geldiklerinde bir süre yerli
halkın kullandığı Bizans parasını kullanmak
zorunda kaldı. İlk Selçuklu paraları önce bakır
sonra gümüş ve altından basıldı. Gümüş paraya
dirhem, altın paraya dinar demişlerdir.
İlk para Sultan Mesut tarafından bastırılan
bakır paradır (ekonomik bağımsızlık

KayipKent beğendi.
__________________



Jade isimli Üye şimdilik offline konumundadır Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Yukarı'daki Konuyu Aşağıdaki Sosyal Ağlarda Paylaşabilirsiniz.


(Tümünü Görüntüle Konuyu Görüntüleyen Üyeler: 16
007, Bahar, Bia, Coffee Queen, donjuanhose, EySan, GultaneSi, hakandemir, Huzur-u Kalb, Jade, KaRaqiZz, KayipKent, mejjae, Narsinha, Papatya, Surly
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Açma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Forum hakkında Kullanılan sistem hakkında
Forumaski paylaşım sitesidir.Bu nedenle yazılı, görsel ve diğer materyaller sitemize kayıtlı üyelerimiz tarafından kontrol edilmeksizin eklenmektedir.Bu nedenden ötürü doğabilecek yasal sorumluluklar yazan kullanıcılara aittir.Sitemiz hak sahiplerinin şikayetleri doğrultusunda yazılı, görsel ve diğer materyalleri 48 saat içerisinde sitemizden kaldırmaktadır. Bildirimlerinizi bu linkten bize yapabilirsiniz.

Telif Hakları vBulletin® Copyright ©2000 - 2016, ve Jelsoft Enterprises Ltd.'e Aittir.
SEO by vBSEO 3.6.0 PL2 ©2011, Crawlability, Inc.

Saat: 06:40